Hasta tuvalet sandalyesi, tuvalete kadar yürüyemeyen ya da klozete güvenle oturup kalkamayan kişilerin tuvalet ve banyo ihtiyacını karşılamak için kullanılan, oturağı açılabilen özel bir sandalyedir. Dört temel tipi var: yatak başında kullanılan komot, klozetin üzerine sürülen klozetli transfer sandalyesi, banyoda duşta da kullanılan klozetli banyo sandalyesi ve gün boyu oturulabilen tuvaletli tekerlekli sandalye. Doğru tip, hastanın ne kadar yürüyebildiğine ve banyonuzun ölçüsüne göre seçilir.
Evde hasta bakımında en çok zorlanılan konu çoğu zaman tuvalet oluyor. Hasta düşmekten korkuyor, bakım veren ise her seferinde hastayı kaldırıp taşırken belini zorluyor. Doğru sandalye bu süreci hem daha güvenli hem de daha onurlu hale getiriyor. Bu yazıda hasta tuvalet sandalyesi çeşitlerini, aralarındaki farkı ve seçerken ölçmeniz gerekenleri anlatıyoruz.
Öne çıkanlar
Komot, oturağının altında kovası olan, genellikle yatağın yanında kullanılan sandalyedir. Hasta yataktan kalkıp birkaç adım atabiliyor ama tuvalete kadar gidemiyorsa, özellikle gece tuvalet ihtiyacı için en pratik çözümdür. Kova çıkarılınca bazı modeller klozetin üzerine de konabiliyor ve klozet yükselticisi gibi kullanılıyor.
Örnek olarak PR-771 tekerlekli katlanır komot ve Poylin P561 45 cm oturma yüksekliğine ve 100 kg taşıma kapasitesine sahip. Küçük tekerlekleri sayesinde odada kısa mesafe kaydırılabiliyorlar, ama bu tekerlekler hastayı banyoya taşımak için tasarlanmadı.
Bu tipte sandalyenin oturağı açılıyor ve sandalye hasta oturur haldeyken klozetin üzerine sürülüyor. Hasta bir kez sandalyeye oturtuluyor, sonra tuvalete kadar götürülüyor ve kalkmadan ihtiyacını gideriyor. Yürüyemeyen ya da klozete geçişte düşme riski olan hastalar için en güvenli seçenek bu.
Burada en önemli fark yükseklik ayarının nasıl yapıldığı. G550'de oturma yüksekliği 48-68 cm arasında ayarlanıyor. G560'ta bu ayar hidrolik pistonla 44-70 cm arasında yapılıyor, G570'te ise elektrikli olarak 44-60 cm arasında.
Hidrolik ya da elektrikli modellerde hasta alçak konumda oturtuluyor, sonra klozetin üzerine geçecek yüksekliğe kaldırılıyor. Bakım veren hastayı hiç kucaklamıyor.
Banyo sandalyeleri hem tuvalette hem de duşta kullanılacak şekilde suya dayanıklı malzemeden yapılıyor. Alüminyum gövdeli modeller paslanmıyor ve daha hafif. G525 bu grubun standart örneği.
G541'in ise tilt özelliği var: oturak ve sırt birlikte geriye yatıyor. Gövde kontrolü zayıf, otururken öne düşen hastalar duşta bu sayede güvenle yıkanabiliyor. G541'in taşıma kapasitesi de 136 kg.
Gün boyu sandalyede vakit geçiren ve sık tuvalet ihtiyacı olan hastalar için tekerlekli sandalye ile tuvalet sandalyesini birleştiren modeller var. Poylin P615 24 inç arka tekerlekleriyle normal bir tekerlekli sandalye gibi kullanılabiliyor, oturağı da tuvalet için açılıyor. Comfort Plus DM-160 ise 49-64 cm arasında ayarlanan oturma yüksekliği ve 120 kg kapasitesiyle ev içi kullanım için tasarlanmış.
Bu modellerin dezavantajı ağırlık ve genişlik. P615 118 cm uzunluğunda ve 27 kg; dar banyolarda manevra zor olabilir.
Tüm modelleri yan yana görmek için hasta tuvalet sandalyesi kategorimize göz atabilirsiniz.
| Hastanın durumu | Önerilen tip |
|---|---|
| Birkaç adım yürüyebiliyor, tuvalete kadar gidemiyor | Katlanır komot (yatak başında) |
| Klozete oturup kalkarken zorlanıyor ama yürüyebiliyor | Kovası çıkarılmış komot ya da sabit klozetli banyo sandalyesi |
| Yürüyemiyor, klozete taşınması gerekiyor | Tekerlekli klozetli transfer sandalyesi (tercihen hidrolik) |
| Gövde kontrolü zayıf, duşta öne düşüyor | Tilt özellikli klozetli banyo sandalyesi |
| Gün boyu sandalyede, sık tuvalet ihtiyacı var | Tuvaletli tekerlekli sandalye |
Bu tablo genel bir yol gösterici. Hastanın durumu değiştikçe ihtiyaç da değişir: ameliyat sonrası birkaç hafta komot yeterliyken, ilerleyen bir hastalıkta transfer sandalyesine geçmek gerekebilir.
En sık yapılan hata, sandalyeyi aldıktan sonra banyo kapısından geçmediğini fark etmek. Almadan önce şu dört ölçüyü alın:
Banyonuz çok darsa ve transfer sandalyesi klozetin üzerine giremiyorsa, komotu yatak başında kullanmak ve banyoyu sadece yıkanma için kullanmak daha gerçekçi bir çözüm olabilir.
Tekerlekli modellerde frenleri her transferden önce kilitleyin; frenlenmemiş bir sandalye hasta otururken kayabilir. Hastayı sandalyeye alırken sandalyeyi yatağa mümkün olduğunca yaklaştırın ve kolçağı kalkan modellerde kolçağı kaldırın. Böylece hastayı kaldırmak yerine kaydırarak geçirebilirsiniz.
Islak zeminde sandalyeyi yavaş hareket ettirin. Banyoda kaymaz paspas ve tutunma barı kullanmak düşme riskini ciddi şekilde azaltır. Kova ve oturak her kullanımdan sonra dezenfektanla temizlenmeli; alüminyum ve plastik parçalar buna uygun, çelik parçaları ise kuru tutun.
Hastayı sandalyeye geçirirken bel sağlığınızı korumak için doğru teknik konusunda kurumumuzun tıbbi danışmanı Fizyoterapist Mehmet Emin Develioğlu'ndan destek alabilirsiniz. Hastanın yataktan kaldırılması iyice zorlaştıysa bir hasta taşıma lifti, yükseklik ayarlı bir hasta yatağı ile birlikte transferi çok daha kolay hale getirir.
Banyonuzun ölçülerini ve hastanın durumunu bize gönderin, size uygun hasta tuvalet sandalyesini birlikte seçelim.
Komot genellikle yatak başında kovasıyla kullanılır ve yürüyebilen hastalar içindir. Klozetli transfer sandalyesi ise hasta üzerindeyken klozetin üzerine sürülür; yürüyemeyen hastaları tuvalete götürmek için kullanılır.
Modele göre değişir. Sitemizdeki komot ve transfer sandalyeleri genellikle 100 kg, tuvaletli tekerlekli sandalyeler 120 kg, G541 tilt klozetli banyo sandalyesi ise 136 kg taşıma kapasitesine sahiptir.
Alüminyum gövdeli klozetli banyo sandalyeleri duşta kullanım için uygundur. Çelik gövdeli modellerde ise uzun süre ıslak bırakmamak ve kullanım sonrası kurulamak gerekir.
Hasta alçak konumda oturtulur, sonra sandalye hidrolik pistonla klozetin üzerine geçecek yüksekliğe kaldırılır. Bakım veren hastayı kucaklayıp kaldırmak zorunda kalmaz.
Sitemizdeki klozetli transfer sandalyelerinin genişliği 59 cm. Banyo kapınızın kasa içi genişliği 65 cm ve üzerindeyse rahat geçer. Almadan önce kapıyı ölçmenizi öneririz.
Gün boyu sandalyede vakit geçiren ve sık tuvalet ihtiyacı olan hastalar için uygundur. Ancak normal tuvalet sandalyelerine göre daha ağır ve uzun olduğu için dar banyolarda manevra zorlaşabilir.
Kısacası doğru hasta tuvalet sandalyesi, hastanın hareket kabiliyetine ve evinizin ölçülerine göre seçilir. Yürüyebilen hasta için komot, yürüyemeyen hasta için tekerlekli ve tercihen hidrolik klozetli transfer sandalyesi, duşta destek gereken hasta için tilt özellikli banyo sandalyesi doğru başlangıç noktasıdır. Emin olamadığınız her durumda bize danışabilirsiniz.
